Discussie: Auteursrecht op replica’s

Het maken van een goede kopie van een schilderij is niet eenvoudig. Zelfs het maken van een natuurgetrouwe kopie vergt een behoorlijke inspanning. Het vinden van dezelfde kleur, vorm, de aanzet van de kwast, et cetera.

De vraag die recent werd voorgelegd bij het Hof Arnhem-Leeuwarden was of onder andere vanwege deze inspanningen een auteursrecht rustte op de replica – de kopie van het origineel. Het Hof beantwoorde die vraag ontkennend.

De casus was als volgt:

Een kunstschilder maakte in de periode van 1984 tot 1990 meerdere kopieën van bekende kunstwerken, onder andere een kopie van de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn. Hij vergrootte het werk ten opzichte van het werk dat in Amsterdam in het Rijksmuseum tentoongesteld is. Kenners zullen weten dat bij het werk in het Rijksmuseum de zijkanten en de bovenkant van het oorspronkelijk werk zijn verdwenen. Deze kunstschilder had bij ‘zijn Nachtwacht’ de zijkanten en de bovenkant weer gereconstrueerd.

Het schilderij is sinds 1 juli 1992 met de andere werken van de kunstschilder geëxposeerd bij Expo Madrid. Vanwege de omvang van het werk is een speciale expositieruimte gebouwd.

De schilder heeft in samenwerking met degene die de zaak aanhangig maakte veel tijd in onderzoek gestoken om de oorspronkelijke Nachtwacht inclusief de tegenwoordig ontbrekende delen zo getrouw mogelijk na te schilderen. Daarbij zijn talrijke persoonlijke keuzes gemaakt met betrekking tot de compositie, de opbouw en het kleurgebruik. Deze keuzes kunnen auteursrechtelijk relevant zijn indien de gestelde keuzes ook in het schilderij tot uitdrukking zijn gebracht. Van belang is vervolgens of in die keuzes, indien het schilderij wordt vergeleken met De Nachtwacht in het Rijksmuseum en de kopie van de schilder , het persoonlijk stempel van de schilder is te herkennen.

Het Hof vindt van niet, onder meer omdat steeds is aangegeven dat het ging om een zo getrouw mogelijke kopie van de oorspronkelijke Nachtwacht. Daar valt geen persoonlijk stempel in te vinden. De eigen toevoeging van de schilder zit in het met eigen naam ondertekenen van het schilderij en het vervangen van oog van een van de figuren door zijn eigen oog. Beide zijn van onvoldoende belang om van een eigen persoonlijk stempel van de kunstschilder te kunnen spreken. Om die reden geen auteursrecht voor deze replica.

Lees de uitspraak hier.

Hebt u een vraag over auteursrecht, de advocaten van Fifth Advocatuur helpen u graag op weg. Neem contact op met Marieke Coumans of Tim Kapelle.