Vijf tips van Fifth: Het inkopen van machines.

Vijf tips van Fifth: Het inkopen van machines.

 

Als ondernemer vind je het natuurlijk belangrijk dat jouw werknemers veilig werken. Een belangrijke manier om daarvoor te zorgen is de aanschaf van veilige arbeidsmiddelen zoals machines. Ook al lijkt dit voor de hand liggend, in de praktijk blijkt het soms toch nog lastig om te beoordelen wat nu precies een veilige machine is. Zo ontstaat al snel de vraag: ‘Waar moet ik op letten?’, of ‘Kan ik machines van buiten Europa inkopen of zijn die per definitie onveilig volgens de Europese regels?’.

In deze bijdrage geven we 5 tips of aanwijzingen waar je op kunt letten bij het inkopen van machines. Op die manier hopen we je te behoeden voor een miskoop met (mogelijk) als gevolg onveilige situaties op de werkvloer.

 

1: Controleer de CE-markering en EG-Verklaring van overeenstemming.

We beginnen simpel. Check of er een goed leesbare, herkenbare CE-markering op de machine is aangebracht. De markering moet overeenstemmen met deze markering. Een machine zonder CE-markering mag in Nederland niet op de markt worden gebracht. Onder op de markt brengen valt in dit geval, naast de verkoop van de machine, ook de ingebruikname van de machine binnen Nederland door eigen medewerkers, externen of door jezelf. Een CE-markering is dus óók vereist als je de machine binnenshuis, als arbeidsmiddel gaat gebruiken. Als de machine geen CE-markering heeft kan dat vervelende consequenties hebben. Je moet in dat geval als koper zelf zorgdragen voor de markering of de verkoper daarop aanspreken.

Daarnaast is het raadzaam om de bijbehorende EG-Verklaring van overeenstemming te controleren. Deze verklaring moet verplicht worden opgesteld wanneer een product in de handel wordt gebracht. Deze verklaring moet garanderen dat de machine aan de essentiële eisen van de toepasselijke richtlijnen voldoet. Let hierbij op het afgiftemoment welke richtlijn en/of geharmoniseerde norm op de verklaring is vermeld. Zo kan het voorkomen dat op de verklaring   overeenstemming met de oude richtlijn of met een verouderde norm staat vermeld. De Machinerichtlijn vereist echter dat de machine voldoet aan de huidige stand van de techniek. Staat op de verklaring nog een oude richtlijn of norm ga dan na bij de verkoper waarom dit is en of de machine  voldoet aan de  huidige stand van de techniek.

 

2: Lees de gebruikshandleiding.

Zelfs bij eenvoudig bedienbare machines is het raadzaam om eerst de gebruikershandleiding te lezen. Alleen de quickstart instructies of eventueel een instructief filmpje geven onvoldoende inzicht in veiligheidsaspecten.

In de gebruikshandleiding wordt namelijk ook ingegaan op de risico’s die het gebruik van de machine met zich meebrengen. Het gaat dan om risico’s die in het ontwerp van de machine niet voorkomen hadden kunnen worden. Het is voor de werkgever in verband met aansprakelijkheidsrisico’s van groot belang dat hij zijn medewerkers voldoende instructies meegeeft over deze risico’s en hoe de risico’s beperkt blijven. Daarnaast moet toegezien worden op de naleving van die instructies.

Laat de handleiding bijvoorbeeld eens lezen door iemand die met de machine moet werken. Op die manier kan je samen een goede inschatting maken van de risico’s en weet je gelijk of de machine in de praktijk goed bruikbaar is.

 

3: Doe een visuele inspectie van de machine.

Als werkgever heb je de plicht om de machine voor ingebruikname te (doen) inspecteren op zichtbare gevaren of gebreken. Let daarbij op gebreken in de machine maar ook op zaken als afscherming van gevaarlijke delen. Indien een ongeval zich voordoet moet je kunnen aantonen dat je hebt voldaan aan je onderzoeksplicht.

Loop dus een rondje op de machine en documenteer wat je ziet. Zijn er roterende of scherpe onderdelen? Schrijf het op en onderneem actie. Als er serieuze gebreken of tekortkomingen zijn waar je zelf niets aan kunt doen, neem dan contact op met de leverancier.

 

4: De verantwoordelijke ‘fabrikant’ bij een productielijn of samenstel.

In veel gevallen wordt er gewerkt aan een zogenaamd samenstel van machines. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een productielijn waar meerdere (CE gemarkeerde) machines aan elkaar gemonteerd worden en een geheel gaan vormen. Dit geheel kan heel goed een nieuwe machine zijn in de zin van de machinerichtlijn. In dat geval moet nieuwe CE-markering worden aangebracht op het geheel.

De vraag in dat geval is dan vaak welke partij die CE-markering moet aanbrengen en welke partij het  bijbehorend risico draagt. Met andere woorden is de vraag wie aangemerkt moet worden als fabrikant van de nieuw machine. Als jij als ondernemer de afzonderlijke machines hebt ingekocht dan kan het goed zijn dat jouw onderneming hiervoor verantwoordelijk is. Soms wordt de productielijn ontworpen door een andere partij en gemonteerd door weer een andere partij. In die gevallen is het van belang dat partijen duidelijke afspraken maken over de vraag wie CE-markering aanbrengt. Nog steeds kan de opdrachtgever de CE-markering in dat geval aanbrengen, maar een van de andere betrokkenen kan net zo goed aangewezen worden als fabrikant.

 

5: Het technisch dossier.

Het technisch dossier is een belangrijk document in geval er iets mis gaat met de machine. Het technisch dossier kan helpen om aansprakelijkheid van de werkgever te voorkomen door aan te tonen dat de machine veilig was in de omstandigheden waarin het voorval heeft plaatsgevonden. Aan de andere kant kan een toezichthouder om het technisch dossier vragen naar aanleiding van een ongeval.

In veel gevallen zal een fabrikant het technisch dossier niet zomaar prijsgeven. Het is daarom van belang dat er duidelijke afspraken bestaan over de beschikbaarheid van het dossier in geval van calamiteiten. Hoe wordt het dossier geleverd? Op welke termijn? Wat gebeurt er als de fabrikant failliet gaat? Het is van belang met deze zaken rekening te houden bij het inkopen van een machine.

 

In bovenstaande bijdrage hebben we geprobeerd je op weg te helpen bij het inkopen van machines. Heb je ondanks onze 5 tips nog vragen, neem dan contact op met een van de advocaten van Fifth.