Octrooien of patenten - bescherming van techniek

In deze serie van blogs over de bescherming van innovaties, nieuwe producten en ontdekkingen, belichten we deze week het octrooirecht. Naast het auteursrecht en een modellenrecht een mogelijkheid om de uniciteit van een product te beschermen. Het grote verschil tussen de beschermingsvormen zit hem in de techniek. Een octrooi beschermt de technische oplossingen in een nieuw product of productieproces. Via het auteursrecht en het modellenrecht kunt u de techniek juist niet beschermen, maar het uiterlijk.

Techniek beschermen = octrooi

Voorbeelden van een octrooi zijn een multifunctionele wandelwagen, die houders in alle mogelijke standen kunnen zetten. Maar ook op de stormparaplu, de Senseo, de klapschaats en de beschuit met inkeping rusten Nederlandse octrooien.

Door het octrooi hebben anderen uw toestemming nodig om uw vinding toe te passen, te produceren of te verkopen. Een octrooi beschermt uw uitvinding gedurende een periode van (maximaal) twintig jaar, maar dient wel jaarlijks te worden verlengd. U kunt voor de octrooiaanvraag terecht bij het Octrooicentrum Nederland. Ter oriëntatie is het verstandig om hier – voordat u een officiële aanvraag opstelt – eerst even een kijkje te nemen. Het is namelijk mogelijk om één of meerdere van de zestig miljoen opgeslagen octrooidocumenten gratis te raadplegen.

3 eisen voor een octrooi:

Als u een octrooi aanvraagt, moet uw uitvinding, product of proces voldoen aan de volgende 3 eisen.

  • Nieuwheid: in dit geval moet uw uitvinding nergens voor de aanvraag openbaar zijn gemaakt.
  • Inventiviteit: het moet echt een vindingrijke oplossing zijn, het moet voor een vakman niet voor de hand liggen. Dat hij bijvoorbeeld iets op een andere manier kan bevestigen is op zichzelf geen uitvinding.
  • Industriële toepasbaarheid: de uitvinding moet ook daadwerkelijk gemaakt kunnen worden.

Uw uitvinding mag dus nog niet bekend zijn, in praktijk of theorie. Om te kunnen bewijzen dat u echt de eerste bent, moet u uw uitvinding geheimhouden tot de datum waarop de octrooienaanvraag is ingediend. U mag de uitvinding niet openbaar maken middels een artikel in de krant of in een tijdschrift. Heeft u eenmaal uw octrooiaanvraag ingediend dan kunt u deze niet zomaar wijzigen. Het is alleen mogelijk om de uitvinding nauwkeuriger te omschrijven, maar verdere ontwikkelingen kunt u niet meenemen in uw octrooiaanvraag. De timing bij een octrooiaanvraag luistert nauw.

Voor het aanvragen van een octrooi kunt terecht bij het Octrooicentrum Nederland. Octrooicentrum Nederland is onderdeel van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en is de octrooi-verlenende instantie voor het Nederlands grondgebied. Zij bieden verschillende diensten en informatie aan met betrekking tot octrooien. Omdat intellectueel eigendom onderdeel is van het hele innovatieproces, werkt Octrooicentrum Nederland met verschillende landelijke organisaties samen. Nationale samenwerkingsovereenkomsten werden onder andere gesloten met de Kamer van Koophandel, de beroepsorganisatie voor uitvinders NOVU en de MKB Servicedesk. Octrooicentrum Nederland vertegenwoordigt Nederland in internationale organisaties op het terrein van de industriële eigendom (octrooien, merken en modellen). Dit doet zij onder andere bij de World Intellectual Property Organisation en het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom.

Omdat het schrijven van een goed octrooi niet eenvoudig is, aan de inhoud worden een aantal eisen gesteld, is het aan te raden om voor het schrijven van een octrooi contact te zoeken met een octrooigemachtigde. Bij vragen over samenwerkingen waarin octrooien een rol spelen, licenties, of doorontwikkelingen, kunt u zich ook door een advocaat laten adviseren.

 Octrooi aanvragen in andere EU-landen

Wilt u ook octrooi aanvragen in andere Europese landen? U kunt kiezen voor:

  • Europees octrooi: u kiest zelf de landen uit waar u uw octrooi wilt registreren.
  • Unitair octrooi (startdatum nog niet bekend): in dit geval heb je maar 1 octrooi nodig voor Nederland en de andere landen van de EU.

‘Eén Europese markt, één EU octrooi’

Er wordt gewerkt aan 1 octrooi voor bescherming in Nederland en de meeste andere landen van de Europese Unie. Wanneer het unitair octrooi start, is nog niet duidelijk. Als het unitair octrooi een feit is, dan kunt u gelijke bescherming krijgen in de hele EU. Echter, is dit niet mogelijk voor Spanje, Polen en Kroatië. Daar zijn nog afzonderlijke octrooien voor nodig. Het huidige Europees octrooi levert vaak parallelle en kostbare procedures op.

Octrooi nietig laten verklaren

Wanneer iemand van mening is dat uw octrooi niet voldoet aan de eisen voor een octrooi dan kan hij proberen om uw octrooi nietig te laten verklaren. Deze nietigheidsprocedure gaat via de rechter. Die beoordeelt dan of uw octrooi aan de voorwaarden voldoet. Uiteindelijk beslist de rechter of uw octrooi nietig wordt verklaard of juist in stand blijft.

De advocaten van Fifth helpen u graag verder bij de bescherming van uw uitvinding of innovatie via het octrooirecht. Neem contact op met Marieke Coumans voor meer informatie of een eerste advies: 085 – 06 405 75.

Volgende week gaan we een stap terug. Voordat er een vinding is gedaan die zich leent voor octrooi of voordat een product op de markt komt, is er eerst vaak een idee. Waar begint de mogelijkheid tot bescherming van een idee?